Stadler i Newag wygrywaj przetarg PKP Intercity na dostawę pociagów

Stadler FLIRT3 (seria ED160) to ośmioczłonowy elektryczny zespół trakcyjny produkowany przez Stadler Polska w zakładach w Siedlcach. W 2013 r. PKP Intercity podpisało umowę z konsorcjum Stadler–Newag na dostawę 20 takich składów, a w 2019 r. zamówiło kolejnych 12. Łącznie 32 jednostki ED160 tworzą dziś trzon floty dalekobieżnej przewoźnika. Analizując przetargi PKP, kontrakt na FLIRT-y wyróżnia się zarówno skalą, jak i tempem realizacji.

Pierwsza umowa – 20 składów (2013)

18 listopada 2013 r. PKP Intercity podpisało umowę z konsorcjum przedsiębiorstw Stadler i Newag na dostawę 20 sztuk ośmioczłonowych EZT z rodziny FLIRT3. Było to jedno z największych zamówień taborowych w historii polskiego przewoźnika dalekobieżnego. Przeglądając przetargi transportowe z tego okresu, widać wyraźnie, że sektor kolejowy przeżywał intensywną falę modernizacji taboru.

Konsorcjum Stadler–Newag

Pierwotnie montaż pociągów miał zostać podzielony pomiędzy oba zakłady: Newag w Nowym Sączu miał produkować środkowe człony wszystkich jednostek (z wyjątkiem pierwszej), natomiast Stadler Polska w Siedlcach miał odpowiadać za pozostałe elementy. Ostatecznie, ze względu na napięty harmonogram dostaw, ustalono, że cały montaż końcowy odbędzie się w zakładach Stadlera w Siedlcach.

Pudła wagonów powstały w węgierskim zakładzie Stadlera w Szolnok, skąd transportowano je do siedleckiej fabryki. Zakład montażowy w Siedlcach – otwarty we wrześniu 2007 r. pierwotnie na potrzeby kontraktu dla Kolei Mazowieckich – stał się jednym z kluczowych centrów produkcyjnych Stadler Rail w Europie.

Parametry techniczne ED160

• Typ: ośmioczłonowy EZT (elektryczny zespół trakcyjny)
• Platforma: Stadler FLIRT3
• Zasilanie: 3 kV DC
• Rozstaw szyn: 1435 mm (tor normalny)
• Przeznaczenie: połączenia dalekobieżne (Intercity)
• Wózki: dwa niezależne wózki toczne w środku pociągu (odmienna konstrukcja w stosunku do pozostałych wersji FLIRT, które stosują wspólny wózek Jakobsa)
• Wyposażenie: klimatyzacja, system informacji pasażerskiej, urządzenia do zliczania pasażerów

Konstrukcja ED160 różni się od pozostałych wersji FLIRT rozwiązaniem środkowej części składu – zamiast wspólnego wózka między wagonami zastosowano dwa odrębne wózki toczne o rozstawie odpowiadającym wózkom napędowym. Takie rozwiązanie zapewnia lepszy komfort jazdy na trasach dalekobieżnych.

Produkcja i testy

Pod koniec października 2014 r. w siedleckim zakładzie Stadlera rozpoczęto montaż wagonów sterowniczych pierwszego pojazdu. W połowie marca 2015 r. pierwszy egzemplarz był gotowy. Po przeprowadzeniu testów statycznych odbył on serię przejazdów testowych pomiędzy stacjami Siedlce a Łuków.

Od 9 kwietnia do 17 maja 2015 r. trwały testy na torze doświadczalnym Instytutu Kolejnictwa w Węglewie koło Żmigrodu. Testy potwierdziły zgodność parametrów pojazdu z wymaganiami technicznymi. Systemy diagnostyki pokładowej dostarczano w ramach odrębnych kontraktów – tego rodzaju przetargi IT obejmowały m.in. oprogramowanie sterujące i monitoring floty.

Odbiory i przekazanie

8 sierpnia 2015 r. odbyła się oficjalna prezentacja jednej z jednostek na stacji Katowice, a we wrześniu 2015 r. pojazd zaprezentowano na targach Trako w Gdańsku. W październiku FLIRT3 pokazano również pasażerom w Olsztynie i Kielcach.

Odbiory techniczne przebiegały sprawnie:

23 grudnia 2015 r. pojazdy uzyskały zezwolenie na dopuszczenie do eksploatacji zgodne z Technicznymi Specyfikacjami Interoperacyjności (TSI).

Wejście do eksploatacji

13 grudnia 2015 r., wraz ze zmianą rozkładu jazdy, na trasy wyjechało 16 składów FLIRT3. Pozostałe 4 jednostki weszły do eksploatacji przed końcem stycznia 2016 r. Pociągi skierowano na kluczowe trasy dalekobieżne:

• Warszawa – Bydgoszcz (przez Toruń)
• Kraków – Olsztyn (przez Warszawę i Kielce)
• Gdynia – Katowice (przez Łódź)
• Kraków – Szczecin

W kolejnych latach pojazdy trafiły również na trasę do Zakopanego (od grudnia 2017 r.) oraz na połączenia nocne. W ciągu pierwszego roku eksploatacji FLIRT-y zrealizowały 13 000 przejazdów, przewożąc 3,2 mln pasażerów i pokonując 6,5 mln km. Po trzech latach eksploatacji (do stycznia 2019 r.) przebieg całej floty przekroczył 20 mln km.

Drugie zamówienie – 12 składów (2019)

21 sierpnia 2019 r. PKP Intercity podpisało ze Stadler Polska umowę na dostawę kolejnych 12 sztuk ośmioczłonowych FLIRT3. Nowe jednostki są tożsame konstrukcyjnie z pierwszą partią. Pierwsze egzemplarze z drugiej serii odebrano w czerwcu 2023 r., a w grudniu 2023 r. spółka poinformowała o odbiorze ostatniego zespołu.

Łącznie PKP Intercity dysponuje dziś 32 jednostkami ED160, co czyni tę serię jednym z najliczniejszych typów taboru w dalekobieżnej flocie przewoźnika. Przeglądając aktualne przetargi kolejowe, widać, że Stadler FLIRT3 pozostaje punktem odniesienia przy ocenie nowych zamówień na EZT.

Fabryka w Siedlcach

Zakład montażowy Stadler Rail w Siedlcach – położony 92 km na wschód od Warszawy – został otwarty 5 września 2007 r. na potrzeby kontraktu dla Kolei Mazowieckich (10 sztuk ER75) i Kolei Śląskich (4 sztuki EN75). Z czasem zakład stał się centralnym ośrodkiem produkcyjnym Stadlera w Europie Środkowej, produkując pojazdy nie tylko dla polskich przewoźników, ale również m.in. dla Estonian Elektriraudtee, Nederlandse Spoorwegen, węgierskiego MÁV i norweskiego NSB.

Podsumowanie

Zamówienie na Stadlery FLIRT3 ED160 stanowi jeden z najważniejszych kontraktów taborowych w historii PKP Intercity. Sprawne tempo odbiorów pierwszej partii – 20 jednostek w niecałe 5 tygodni – kontrastuje z opóźnieniami, jakie dotknęły inne zamówienia w tym samym okresie. Pojazdy od lat niezawodnie obsługują miliony pasażerów na najważniejszych trasach dalekobieżnych w Polsce.

Aktualne postępowania i historyczne zamówienia kolejowe udostępnia nasza wyszukiwarka zamówień publicznych.