Pesa Swing 120Na – kontrakt stulecia na 186 tramwajów dla Warszawy
Przegląd zamówienia Tramwajów Warszawskich na 186 niskopodłogowych tramwajów Pesa Swing (120Na). Umowa za 1,5 mld zł, przebieg dostaw, parametry techniczne i eksport modelu Swing do miast w Europie.

Pesa Swing (typ 120Na) to w pełni niskopodłogowy tramwaj produkowany przez Pesa Bydgoszcz. 29 maja 2009 r. Tramwaje Warszawskie podpisały z producentem umowę na dostawę 186 sztuk tego pojazdu za kwotę 1,5 mld zł (ok. 460 mln USD). Kontrakt ten – nazywany „kontraktem stulecia" – miał zastąpić ok. 40% warszawskiej floty tramwajowej i stał się kamieniem milowym w historii polskiego przemysłu taborowego. Przeglądając przetargi Warszawa, zamówienie na Swingi pozostaje jednym z największych kontraktów miejskiego transportu szynowego w Polsce.
Geneza zamówienia
Od 2005 r. Pesa rozwijała pojazdy modułowe do transportu miejskiego, dostarczając tramwaje niskopodłogowe m.in. dla Elbląga. W 2006 r. producent podpisał kontrakt na 15 tramwajów typu 120N Tramicus dla Warszawy – były to pierwsze bydgoskie tramwaje na stołecznych torach. Sukces Tramicusa otworzył drogę do znacznie większego zamówienia.
Model Swing (120Na) stanowił ewolucję platformy 120N. Pesa zaprojektowała pojazd w pełni niskopodłogowy, wieloczłonowy, z przegubami harmonijkowymi łączącymi poszczególne sekcje nadwozia. Analizując przetargi transportowe z tego okresu, widać, że polskie miasta masowo wymieniały przestarzały tabor tramwajowy na nowoczesne składy niskopodłogowe.
Parametry techniczne 120Na
- Typ: pięcioczłonowy tramwaj przegubowy
- Udział niskiej podłogi: 100%
- Długość: 30 120 mm
- Szerokość: 2 350 mm
- Wysokość: 3 400 mm
- Wysokość podłogi: 350 mm nad główką szyny
- Masa: ok. 41 640 kg (wersja 122NaJ)
- Prędkość maksymalna: 70 km/h
- Napęd: 4 silniki × 105 kW = 420 kW (wersja 122NaJ: 4 × 120 kW = 480 kW)
- Rozstaw szyn: 1435 mm (tor normalny)
- Miejsca siedzące: 40
- Miejsca stojące: 161
- Wózki: stałe (bezprzegubowe)
Konstrukcja wieloczłonowa typu „multi-articulated" z sekcjami połączonymi przegubami obrotowymi zapewnia doskonałą manewrowość na ciasnych łukach warszawskiej sieci tramwajowej.
Prezentacja i dostawy
17 maja 2010 r. Pesa oficjalnie zaprezentowała tramwaj Swing w wersji warszawskiej. Dostawy rozpoczęły się latem 2010 r. i trwały przez kolejne lata. Łącznie Tramwaje Warszawskie odebrały 180 sztuk tramwajów Swing w wersji standardowej oraz 6 sztuk w wersji Duo (z dodatkowym napędem spalinowym). Zamówienie zrealizowano niemal w pełni – ostateczna liczba 186 egzemplarzy pokrywała się z pierwotnym kontraktem.
Skala dostaw wymagała od Pesy znacznego zwiększenia mocy produkcyjnych zakładu w Bydgoszczy. Systemy sterowania, diagnostyki pokładowej i informacji pasażerskiej dostarczano w ramach odrębnych kontraktów – tego rodzaju przetargi IT obejmowały m.in. oprogramowanie zarządzania flotą i systemy monitoringu.
Znaczenie kontraktu dla Pesy
Umowa z Tramwajami Warszawskimi była przełomowa dla bydgoskiego producenta. W 2001 r. firma zatrudniała ok. 1540 osób i zajmowała się głównie naprawami taboru. Kontrakt na 186 Swingów – obok wcześniejszych zamówień na wagony spalinowe i elektryczne – potwierdził transformację Pesy z zakładu naprawczego w pełnoprawnego producenta nowoczesnych pojazdów szynowych.
Sukces warszawski umożliwił Pesie pozyskanie kolejnych dużych kontraktów: umowy ramowej z Deutsche Bahn na do 470 spalinowych zespołów trakcyjnych (2012 r.) oraz zamówienia na 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych Dart (ED161) dla PKP Intercity (2014 r.). Przeglądając przetargi PKP z następnych lat, wyraźnie widać, jak doświadczenie z produkcji tramwajów przełożyło się na zdolność realizacji kontraktów kolejowych.
Eksport modelu Swing
Model Swing odniósł sukces nie tylko w Warszawie. Do 2023 r. wyprodukowano łącznie ponad 445 tramwajów tej rodziny dla miast w Polsce i za granicą:
| Miasto | Kraj | Liczba sztuk |
|---|---|---|
| Warszawa | Polska | 180 + 6 Duo |
| Gdańsk | Polska | 35 |
| Łódź | Polska | 34 |
| Bydgoszcz | Polska | 33 |
| Szczecin | Polska | 28 |
| Toruń | Polska | 23 (z 28 zamówionych) |
| Sofia | Bułgaria | 67 |
| Jassy | Rumunia | 16 |
| Szeged | Węgry | 9 |
| Kluż-Napoka | Rumunia | 4 |
| Kaliningrad | Rosja | 1 |
Eksport do Sofii (67 sztuk) stanowił największe zagraniczne zamówienie na Swingi i potwierdził konkurencyjność Pesy na europejskim rynku tramwajowym. Przeglądając aktualne przetargi na tabor miejski, widać, że Pesa Swing pozostaje jednym z najpopularniejszych tramwajów niskopodłogowych w Europie Środkowej.
Podsumowanie
„Kontrakt stulecia" na 186 tramwajów Pesa Swing dla Warszawy odmienił oblicze zarówno stołecznej komunikacji tramwajowej, jak i samej Pesy. Niskopodłogowe, klimatyzowane pojazdy zastąpiły wysłużone składy z lat 70. i 80. i podniosły standard podróżowania w Warszawie. Jednocześnie zamówienie ugruntowało pozycję bydgoskiego producenta jako lidera polskiego rynku pojazdów szynowych.
Aktualne postępowania i historyczne zamówienia na tabor miejski udostępnia nasza wyszukiwarka przetargów.