ZnajdźPrzetargi
Procedury

Partnerstwo innowacyjne - czym jest i kiedy się go stosuje

Partnerstwo innowacyjne to procedura zamówień publicznych umożliwiająca wstępną selekcję wykonawców. Sprawdź, kiedy się go stosuje, jakie są jego etapy oraz jakie korzyści i wyzwania niesie dla zamawiających i firm.

Jakub Blady

Jakub Blady

@

Partnerstwo innowacyjne - czym jest i kiedy się go stosuje

Partnerstwo innowacyjne jest jednym z najrzadziej stosowanych trybów zamówień publicznych w Polsce. W latach 2021–2022 przeprowadzono zaledwie około 15 postępowań w tym trybie, co stanowi mniej niż 0,01% wszystkich zamówień publicznych. Natomiast po 2022r przeprowadzono zaledwie 4 postępowania w tej procedurze.

Kontekst rynkowy

Partnerstwo innowacyjne zostało wprowadzone do polskiego systemu zamówień publicznych w 2016 roku, jako implementacja dyrektywy unijnej 2014/24/UE. Pomimo początkowych nadziei, tryb ten nie zyskał popularności wśród zamawiających, a jego znaczenie wręcz maleje. Marginalne zastosowanie wynika z kilku czynników:

  1. Wysoka złożoność proceduralna, zniechęcająca zamawiających do korzystania z tego trybu.
  2. Bardzo długi czas trwania postępowań — często kilka lat od ogłoszenia do realizacji.
  3. Wysokie ryzyko niepowodzenia prac badawczo-rozwojowych.
  4. Brak wystarczającego doświadczenia i wypracowanych najlepszych praktyk wśród zamawiających.
  5. Dostępność alternatywnych trybów (np. dialogu konkurencyjnego), które zamawiający uznają za łatwiejsze w stosowaniu.

Postępowania po 2022 roku

Po 2022 roku ogłoszono zaledwie 4 postępowania w trybie partnerstwa innowacyjnego, co potwierdza marginalny charakter tej procedury:

  1. Komenda Główna Policji (2022) — produkcja i dostawa łącznie 15 000 szt. furażerek (czapek ćwiczebnych) w zamówieniu podstawowym oraz maksymalnie 7 000 szt. w ramach prawa opcji. Zamówienie podzielono na 2 części, obie zrealizowane przez CZM Intermag sp. z o.o. z Bydgoszczy. Łączna wartość: ok. 435 tys. zł netto.
  2. Miasto i Gmina Drobin (grudzień 2022) — zakup niskoemisyjnych pojazdów do gospodarki odpadami i utrzymania porządku, obejmujący 8 części: śmieciarki, samochody dostawcze z wywrotką, rozsiewacz soli i piasku, przyczepy, samochody osobowe typu kombivan oraz ciągnik rolniczy z osprzętem zimowym.
  3. Enea Operator sp. z o.o. (luty 2025) — zaprojektowanie, produkcja i dostawa specjalnych liczników zdalnego odczytu energii elektrycznej z funkcją analizatora jakości energii, wyposażonych w moduły komunikacyjne 2G/LTE/CAT-M1/NB2/e-SIM. Okres realizacji: 72 miesiące.
  4. Koleje Dolnośląskie S.A. (marzec 2026) — zaprojektowanie, produkcja i dostawa kolejowych pojazdów pasażerskich, wieloczłonowych, z napędem alternatywnym, bezemisyjnym, wyposażonych w pantograf i przeznaczonych do obsługi niezelektryfikowanych linii kolejowych. Okres realizacji: 66 miesięcy.

Warto zauważyć, że tylko dwa ostatnie postępowania (Enea Operator i Koleje Dolnośląskie) odpowiadają duchowi partnerstwa innowacyjnego — dotyczą opracowania rozwiązań technologicznych niedostępnych dotąd na rynku. Pozostałe dwa (KGP i Drobin) to zamówienia na standardowe produkty, które mogłyby zostać zrealizowane w prostszych trybach.

Analiza procedury partnerstwa innowacyjnego

Definicja i podstawy prawne

Partnerstwo innowacyjne to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający zaprasza wykonawców dopuszczonych do udziału w postępowaniu do składania ofert wstępnych, prowadzi z nimi negocjacje, a następnie zaprasza do składania ofert na opracowanie innowacyjnego produktu, usługi lub roboty budowlanej niedostępnej na rynku oraz sprzedaż tego produktu, usługi lub roboty budowlanej. Podstawę prawną stanowi art. 297 ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 11 września 2019 r.

Kluczowe cechy partnerstwa innowacyjnego:

  1. Wieloetapowość: Procedura obejmuje etap badawczo-rozwojowy i etap komercjalizacji.
  2. Innowacyjność: Celem jest opracowanie produktu, usługi lub roboty budowlanej niedostępnej na rynku.
  3. Partnerstwo: Zamawiający i wykonawca współpracują przy tworzeniu innowacyjnego rozwiązania.
  4. Elastyczność: Możliwość etapowego eliminowania partnerów w trakcie fazy badawczo-rozwojowej.

Kiedy stosuje się partnerstwo innowacyjne?

  1. Gdy potrzebne jest rozwiązanie niedostępne na rynku: Produkt, usługa lub robota budowlana wymaga opracowania od podstaw.
  2. W projektach badawczo-rozwojowych: Gdzie konieczne jest przeprowadzenie prac B+R przed wdrożeniem.
  3. Przy zamówieniach wymagających innowacji technologicznej: Szczególnie w sektorach IT, medycznym i energetycznym.
  4. Gdy standardowe tryby nie pozwalają na osiągnięcie celu: Zamawiający potrzebuje czegoś, czego nie można kupić w istniejącej formie.

Przebieg procedury:

  1. Ogłoszenie o zamówieniu: Publikacja w Biuletynie Zamówień Publicznych lub Dzienniku Urzędowym UE.
  2. Składanie wniosków o dopuszczenie: Wykonawcy prezentują swoje kwalifikacje i potencjał innowacyjny.
  3. Negocjacje: Zamawiający prowadzi negocjacje z wykonawcami w celu ustalenia warunków partnerstwa.
  4. Ustanowienie partnerstwa: Zawarcie umowy o partnerstwie innowacyjnym z wybranym wykonawcą lub wykonawcami.
  5. Faza badawczo-rozwojowa: Opracowanie innowacyjnego rozwiązania zgodnie z ustalonymi etapami.
  6. Komercjalizacja: Zakup opracowanego produktu, usługi lub roboty budowlanej bez konieczności przeprowadzania odrębnego postępowania.

Zalety partnerstwa innowacyjnego:

  1. Dostęp do innowacji: Możliwość uzyskania rozwiązań niedostępnych w standardowej ofercie rynkowej.
  2. Współpraca z rynkiem: Partnerstwo pozwala na wspólne tworzenie innowacyjnych produktów i usług.
  3. Elastyczność: Możliwość etapowego kształtowania wymagań w trakcie fazy B+R.
  4. Kompleksowość: Łączy fazę badawczo-rozwojową z komercjalizacją w jednym postępowaniu.

Wyzwania:

  1. Bardzo długi czas trwania: Procedura może trwać kilka lat od ogłoszenia do zakupu gotowego rozwiązania.
  2. Wysokie ryzyko: Prace B+R mogą nie zakończyć się sukcesem.
  3. Złożoność proceduralna: Wymaga precyzyjnego określenia etapów i kryteriów oceny postępów.
  4. Ograniczona liczba doświadczeń: Niewielka liczba przeprowadzonych postępowań utrudnia wypracowanie najlepszych praktyk.

Najważniejsze wnioski

  1. Partnerstwo innowacyjne stanowi mniej niż 0,01% wszystkich postępowań, ale dotyczy strategicznie ważnych i wysokowartościowych zamówień.
  2. Jest jedynym trybem pozwalającym na połączenie fazy badawczo-rozwojowej z komercjalizacją w jednym postępowaniu.
  3. Wymaga od zamawiających i wykonawców najwyższych kompetencji merytorycznych i organizacyjnych.
  4. Mimo wsparcia Komisji Europejskiej dla innowacyjnych zamówień publicznych, popularność tego trybu w Polsce nie rośnie.

Co to oznacza dla firm

Dla przedsiębiorstw uczestniczących w rynku zamówień publicznych, partnerstwo innowacyjne niesie szereg implikacji:

  1. Konieczność posiadania silnego zaplecza badawczo-rozwojowego i zdolności do prowadzenia prac B+R.
  2. Potrzeba budowania interdyscyplinarnych zespołów łączących kompetencje naukowe i komercyjne.
  3. Możliwość uczestnictwa w najbardziej innowacyjnych i strategicznych projektach sektora publicznego.
  4. Długoterminowe zaangażowanie i wysokie nakłady inwestycyjne, ale z potencjałem uzyskania wyłączności na dostarczanie opracowanego rozwiązania.

Prognoza i rekomendacje

  1. Dotychczasowe dane nie wskazują na wzrost popularności partnerstwa innowacyjnego — po 2022 roku ogłoszono zaledwie 4 postępowania.
  2. Tryb ten może znaleźć zastosowanie w wybranych sektorach, takich jak transport kolejowy czy energetyka, gdzie potrzeba innowacyjnych rozwiązań technologicznych jest największa.
  3. Ewentualny rozwój programów wsparcia i dofinansowania mógłby zachęcić zamawiających do korzystania z tego trybu, ale na razie brak wyraźnych sygnałów takiego trendu.

Rekomendacje dla uczestników rynku:

  1. Inwestowanie w zaplecze badawczo-rozwojowe i budowanie kompetencji w zakresie innowacji.
  2. Nawiązywanie współpracy z uczelniami wyższymi i instytutami badawczymi.
  3. Monitorowanie ogłoszeń zamawiających poszukujących innowacyjnych rozwiązań.
  4. Budowanie portfolio projektów innowacyjnych, które mogą stanowić referencje w przyszłych postępowaniach.

Podsumowując, partnerstwo innowacyjne stanowi unikalne narzędzie w systemie zamówień publicznych, umożliwiające realizację projektów wymagających opracowania rozwiązań niedostępnych na rynku.

Gdzie szukać podobnych przetargów

Partnerstwa innowacyjne najczęściej ogłaszają duże podmioty sektora energetycznego, wydobywczego i technologicznego: