Obwodnica Ostrowa Wielkopolskiego w ciągu S11

Obwodnica Ostrowa Wielkopolskiego to fragment drogi ekspresowej S11, łączącej Koszalin z Piekarami Śląskimi. Inwestycja, realizowana w dwóch etapach, całkowicie wyprowadzała ruch tranzytowy z miasta i skracała czas przejazdu na trasie Poznań–Katowice. II etap budowy, o długości 12,8 km, wykonało konsorcjum Mota-Engil Central Europe S.A. i Mota-Engil Engenharia e Construção S.A. w systemie „Projektuj i buduj". Analizując przetargi GDDKiA z tamtego okresu, kontrakt na obwodnicę Ostrowa wyróżniał się zarówno skalą, jak i znaleziskami archeologicznymi towarzyszącymi budowie.

Etap I – pierwsze 6,2 km

Pierwszy etap obwodnicy obejmował budowę 6,2 km jednojezdniowej drogi ekspresowej (z dwoma jezdniami wyłącznie w rejonie węzłów), 2 węzłów drogowych oraz 7 obiektów inżynierskich. Zezwolenie na budowę wydał wojewoda wielkopolski 6 września 2007 r. Wykonawcę – firmę Budimex Dromex – wyłoniono 17 marca 2008 r., a oficjalne rozpoczęcie prac nastąpiło 3 czerwca 2008 r. Zaproponowany koszt inwestycji wyniósł ok. 212 mln zł.

Odcinek od węzła Ostrów Wielkopolski Północ (dawniej Franklinów) do węzła Ostrów Wielkopolski Wschód oddano do użytku 26 listopada 2009 r. Był to pierwszy fragment S11 w okolicach Ostrowa, jednak ruch tranzytowy nie został jeszcze w pełni wyprowadzony z miasta – do tego potrzebny był II etap.

Przetarg na II etap – dwie próby

Realizację II etapu planowano na lata 2009–2010. Opracowano dokumentację i ogłoszono przetarg w listopadzie 2009 r., jednak został on anulowany 22 lutego 2011 r.

Ponowny przetarg na budowę II etapu w systemie „Projektuj i buduj" poznański oddział GDDKiA ogłosił 7 października 2013 r. Wśród kryteriów oceny ofert znalazły się cena oraz okres realizacji. Postępowanie wygrało konsorcjum firm Mota-Engil Central Europe S.A. i Mota-Engil Engenharia e Construção S.A. – portugalska grupa budowlana obecna na polskim rynku infrastrukturalnym od lat. Przeglądając przetargi budowlane z 2013 r., widać, że GDDKiA intensywnie nadrabiała zaległości inwestycyjne po spowolnieniu z lat 2011–2012.

Podpisanie umowy i parametry kontraktu

Umowę nr GDDKiA/O-PO/R-2/97/2013 podpisano, a datą rozpoczęcia robót był 10 października 2014 r. Oficjalna strona kontraktu budowy obwodnicy prowadzona przez wykonawcę potwierdzała tę datę jako „Datę Rozpoczęcia". Na realizację zadania wykonawca miał 24 miesiące z wyłączeniem okresów zimowych (15 grudnia – 15 marca), co dawało planowany termin zakończenia na lipiec 2017 r.

Zakres prac

II etap obwodnicy prowadził od węzła Ostrów Wielkopolski Wschód do węzła Przygodzice (dawniej Strugi). Zakres kontraktu obejmował:

• budowę drogi ekspresowej: 2 jezdnie po 2 pasy ruchu z pasami awaryjnymi na długości 12,8 km,
• rozbudowę drogi krajowej nr 25 (ul. Kaliska) na długości ok. 1,42 km,
• budowę 1 węzła drogowego (Ostrów Wielkopolski Południe),
• budowę 15 obiektów inżynierskich (mosty, wiadukty, przejścia dla zwierząt),
• budowę dróg poprzecznych i dojazdowych,
• budowę urządzeń odwadniających i odprowadzających wody deszczowe,
• montaż ekranów akustycznych,
• wykonanie oświetlenia drogowego,
• montaż ogrodzenia obwodnicy,
• nasadzenia zieleni przydrożnej,
• przebudowę kolizji z urządzeniami wodno-kanalizacyjnymi, energetycznymi, telekomunikacyjnymi i gazociągowymi.

Znaleziska archeologiczne

Budowa obwodnicy przyniosła niezwykłe odkrycia archeologiczne. Badaniami objęto 26 stanowisk o łącznej powierzchni 1515 arów (ponad 15 ha). Na większości stanowisk dominowała funkcja osadnicza – odkryto pozostałości budynków mieszkalnych i gospodarczych, studnie, piece i paleniska.

Najcenniejsze znaleziska związane były z cmentarzyskiem ciałopalnym we wsi Wtórek, gdzie odkryto 165 grobów popielnicowych, często w obstawie kamiennej. Wyposażenie grobów stanowiły dary: gliniane naczynia, metalowe szpile, bransolety, naszyjniki, noże i zwoje spiralne z drutu. Na stanowisku Wtórek st. 6 znaleziono również dwa skarby zawierające łącznie 106 monet rzymskich. Odkryto też ślady osady przygrodowej z początków państwa polskiego.

Oddanie do ruchu

Obwodnicę Ostrowa Wielkopolskiego (II etap) oddano do użytku 12 lipca 2017 r. Nowa trasa w połączeniu z I etapem z 2009 r. całkowicie przeniosła ruch tranzytowy z centrum miasta na obwodnicę. Komunikację lokalną zapewniły nowe drogi dojazdowe, a bezpieczeństwo ruchu – bezkolizyjne rozwiązania komunikacyjne.

Dzięki obwodnicy skróceniu uległ czas przejazdu w kierunkach Poznań–Ostrów Wielkopolski–Katowice oraz Kalisz–Ostrów Wielkopolski–Wrocław. Droga stanowi fragment docelowej trasy S11, która połączy wybrzeże Bałtyku z Górnym Śląskiem. Zestawienie przetargi pokazuje, że kolejne odcinki S11 na południe od Ostrowa (w kierunku Kępna i Olesna) realizowane są już w ramach następnych kontraktów.

Kalendarium